آشنایی با روش تدریس بخش نشانه‌های یک کتاب فارسی اول ابتدایی

 

اگر شما هم جزو مادران و پدرانی هستید که فرزند کلاس اول ابتدایی دارید، خوب می‌دانید که آشنایی با روش تدریس معلم کودکتان در مدرسه در دروس مختلف چقدر حائز اهمیت است. به ویژه که روش‌های تدریس و حتی محتوای دروس دوره ابتدایی، امروزه با آنچه ما و شما در دوران مدرسه خود آموختیم بسیار متفاوت است.

ضرورت این آشنایی به طور خاص در مورد روش تدریس درسی مثل فارسی اول دبستان دو چندان نیز هست. چرا که این درس نقطه شروع خواندن و نوشتن برای کودک دلبند شماست.

با این شناخت است که شما نیز می‌توانید درخانه پا به پای معلم مدرسه و همراستا با روش تدریس او، بدون ایجاد دوگانگی و سردرگمی برای کودکتان، به او کمک کنید تا مسیر یادگیری زبان فارسی و خواندن و نوشتن آن را بهتر طی کند.

به همین منظور در وبسایت آرش و آنا طی چند مقاله به روش تدریس بخش‌های مختلف کتاب فارسی اول ابتدایی پرداخته‌ایم. در این مقاله نیز به روش تدریس بخش نشانه‌های یک کتاب فارسی اول دبستان خواهیم پرداخت.

آشنایی با بخش اول آموزش نشانه‌های کتاب فارسی اول دبستان

بخش اول آموزش نشانه‌های کتاب فارسی اول ابتدایی، با هدف آغاز آموزش نوشتن، به کودک 30 نشانه خطی زبان فارسی را یاد می‌دهد. در این بخش کودک شما طی حدود 15 هفته آموزش، با یکسری از حروف الفبا و نشانه‌های آوایی به شکل نوشتاری آن آشنا می‌شود.

روش تدریس این بخش همچون بخش نگاره‌های کتاب، مبتنی بر تصویر و آموزش تصویری است. در هر درس اول یک تصویر کلی وجود دارد. این تصویر به گونه‌ای طراحی شده که کودک شما هر عنصری در تصویر می‌بیند به کمک معلم می تواند برایش یک شبکه واژه‌ای تعریف کند. یعنی کودک می‌تواند کلماتی را که از لحاظ آوا، تصویر یا معنا با عناصر تصویر هم‌صدا، همشکل و هم معنا باشد یاد بگیرد.

مثلا تصویر توپ را می‌بیند معلم از او می پرسد چه کلماتی مثل توپ با ت به ذهنش می‌رسد، توت، تور  و یا با چه کلماتی هم آوا هستند کلماتی مثل سوپ و رود و یا اینکه چه چیزهایی مثل توپ گرد هستند و یا چه بازی‌هایی با توپ می‌تواند انجام دهد.

فکر کردن در مورد این سوالات در کلاس درس و بعدها تمرین آنها در خانه، نه تنها دایره واژگانی کودک شما را گسترش می‌دهد بکله به او یاد می‌دهد که خوب ببیند و ذهنش فعال شود. گسترش دایره واژگانی به کودک کمک می‌کند تا بهتر صحبت کند و آنچه می‌خواهد را به درستی بیان کند.

بخش دوم  هر درس، تصویرهای کوچک به همراه واژه‌هایی است که نشانه‌های هر درس را آموزش می‌دهد. واژه‌ها با هم حروف مشترک دارند تا تکرار آنها به یادگیری بیشتر کودک کمک کنند. مثل باد، باران، برف، سبز، سفید، سرخ . واژه مربوط به هر تصویر با حروف رنگی نوشته شده است. معلم تصویر را به کودک نشان می‌دهد و واژه را برای او می‌خواند. هدف از این بخش خواندن واژه به کمک تصویر و یادگیری شکل نوشتاری واژه است. شکل نوشتاری واژه از طریق تصویر در ذهن کودک ثبت می‌شود.

بخش سوم هر درس متنی کوتاه است که فقط برای خواندن است وکودک شما لازم نیست که شکل املایی یا نوشتاری آن را یاد بگیرد. هدف این بخش تقویت مهارت خوب خواندن است. آهنگین بودن این متون به یادگیری و ماندگاری واژه‌های آن در ذهن کودک کمک می‌کند. شما نیز می‌توانید در خانه، همچون معلمان، این متون را برای کودک آهنگین بخوانید. 

بخش چهارم هر درس تصویر درشت حروف و واج‌های آموزش داده شده است تا برای چندمین بار برای کودک در طی درس تکرار و دیده شود. این تکرار به تثبیت نشانه در ذهن کودک کمک می‌کند.

بخش پنجم هر درس طرح انگشت اشاره است که در آن حروف با رنگ‌های مختلف نوشته شده است. حرفی که با رنگ قرمز مشخص شده است و انگشت اشاره روی آن قرار گرفته است، نشانه‌ای است که در درس فعلی به کودک آموزش داده می‌شود. حرفی که با رنگ سیاه مشخص شده، حروف یا نشانه‌هایی است که قبلا کودک یاد گرفته و حرف یا نشانه‌ای که با رنگ آبی مشخص شده است در درس بعدی به کودک آموزش داده می‌شود.

در این بخش معلم یکبار دیگر حروفی که آموزش داده شده را به کودک یادآوری می‌کند و همچنین ذهن کودک شما را  نسبت به حروف و نشانه‌هایی که در درس بعد آموزش خواهد داد، آشنا می‌کند.

سایر بخش‌های آموزش نشانه‌های یک، مانند بخش نگاره‌ها به فعالیت‌های مختلفی همچون ببین وبگو، گوش کن و بگو، به دوستانت بگو، بگرد و پیدا کن، بازی و نمایش، کتاب‌خوانی و با هم بخوانیم، می‌پردازد که در مقاله پیشین به نحوه تدریس درکلاس و اهداف تک تک آن‌ها اشاره شده است.

نکته قابل ذکر در بخش اول آموزش نشانه‌های کتاب فارسی اول دبستان این است که تصاویر کتاب و محتوای سوالات در بخش فعالیت‌ها به گونه‌ای طراحی شده که معلم  می‌تواند علاوه بر یاد دادن نشانه‌ها به کودک مهارت‌های مختلف شهروندی را نیز در او تقویت نمایند.

تصاویر مرتبط به قرار گرفتن کودکی در صف نانوانی  و یا سوالاتی از قبیل شما چگونه کلاس خود را تمیز و پاکیزه نگه می‌دارید؟ در فعالیت "به دوستانت بگو" موید این موضوع است. شما نیز به عنوان والدین کودک می‌توانید با استفاده از تصاویر کتاب مفاهیم مرتبط  را در خانه با کودک خود تمرین کنید.