معضل بدخطی درکودک اول دبستان

شوک شدن مادرها و پدرها از دیدن خط خرچنگ غورباغه ای کودکانشان هنگام انجام تکالیف درسی، امری غیرمعمول نیست. نه اینکه بدخطی امری معمولی باشد، نه!  اتفاقا بدخطی یکی از معضلات کودکان به ویژه در سال اول ابتدایی است. که اگر از همان سال اول شناسایی و به آن توجه و علل و عوامل به وجود آورنده آن برطرف شود در سال‌های بعد بسیاری از مسائل کودک برطرف خواهد شد.

بسیاری از والدینی که کودک اول دبستان دارند با دیدن خط بد یا غیر معمول کودک در نوشتن تکالیف به ویژه هنگام گفتن املای اول دبستان، خود را اینگونه توجیه می‌کنند که کودکشان تازه شروع به آموزش کرده و مرور زمان و انجام تکالیف بیشتر بدخطی او را اصلاح می‌کند. این دیدگاه در مورد  برخی کودکان درست است اما نه در مورد همه آنها. اگر شما جزو این دسته از والدین هستید که کودکی با مشکل بدخطی دارید، فقط پنج دقیقه وقت برای خواندن این مقاله بگذارید تا به یکی از دلایل بدخطی کودکان که اتفاقا بسیار مهم  است و باید هرچه سریعتر درمان شود، پی ببرید. شاید معضل کودک شما همین باشد. در غیر این صورت مطالب دیگر ما در زمینه بدخطی کودک را دنبال کنید.

 

ضرورت شناسایی علل بدخطی در کودک اول دبستان:

اما چرا بدخطی کودک مهم است و باید بدان توجه شود؟ بدخطی، کودک شما را در انجام وظایف و تکالیف به ویژه هنگام امتحانات کتبی دچار مشکل می‌کند، کودکی که خط ناخوانا دارد نمی‌تواند آنچه را می‌داند به درستی در قالب نوشتار بیان کند. عدم توانایی در ارائه دانسته‌ها، اعتماد به نفس کودک را نشانه می‌گیرد و کاهش اعتماد به نفس انگیزه کودک برای پیشرفت را هدف قرار می‌دهد.

این معضل فقط در کودکی و دوران مدرسه گریبانگیر فرد نیست. بلکه عدم توانایی برقراری ارتباط نوشتاری در جنبه های مختلفی از زندگی فرد در بزرگسالی نیز تاثیر گذار است. به عنوان مثال یک جوان جویای کار  با دست خط بد را تجسم کنید که حتی نمی‌تواند نام ونام خانوادگی خود را به درستی روی پرسشنامه استخدامی بنویسد، فرم استخدامی با دست خط بد و ناخوانا اولین چیزی است که یک کارفرما از این جوان می بینید و نسبت به آن بازخورد نشان می‌دهد. یا شخصی که در معاملات مالی همیشه چک‌هایش با مشکل دست‌خط بد روبرو است و یا والدی که دستخط خودش بد است و نمی‌تواند از کودک خود خط خوش بخواهد.

تمام اینها از کلاس اول ابتدایی و عدم توجه والدین به دست ‌خط کودک شروع می‌شود. بدخطی کودکان از جمله مسائلی است که معلول عوامل متعدد است.  از دلایل خانوادگی و مسائل مرتبط به معلمان و شیوه‌های آموزشی گرفته تا مشکلات جسمی- حرکتی کودکان.  در ادامه این مقاله به برخی از مشکلات جسمی به عنوان علل بدخطی پرداخته می‌شود.

مشکلات جسمی در بدخطی کودک اول دبستان:

اگر شما از جمله خانواده‌هایی هستید که مشکلات حاد خانوادگی ندارید که منجر به بروز مسائل عاطفی و روانی برای کودک شود و همچنین تا حدودی از معلم مدرسه کودک اول دبستان خود نیز خیالتان راحت است که وظایف‌اش را خوب انجام می‌دهد؛ اما باز هم می بینید که کودک شما  هنگام انجام تکالیف نوشتاری، بد خط است، در مرحله اول کودکتان را از لحاظ مشکلات جسمی- عصبی چک کنید. برای این منظور به نحوه در دست گرفتن و کنترل مداد توسط کودک خود دقت کنید:

·       نحوه گرفتن مداد توسط کودک  بسیار مهم و نشانگر بسیاری از مسائل کودک است. کودک طبیعی و سالم  می‌تواند مداد را با سه انگشت شصت، سبابه و میانی به دست  گیرد، دست چپ یا راست فرقی نمی کند. کودک باید بتواند با این سه انگشت قلم را در دست بگیرد.

البته ناگفته نماند که کودکان در سنین 4 تا 6 سالگی باید مهارت گرفتن قلم در دست را آموزش دیده باشند. که اگر این اتفاق به درستی  و در زمان مناسب خود رخ دهد، شما با مشکلات کمتری در زمینه خط کودک مواجهه خواهید بود.

اگر کودک شما نمی تواند قلم را حتی با آموزش، به درستی در دست بگیرد،  موارد زیر را بررسی کنید:

·       انگشتان دست،  آرنج ، بازو و ساعد او را از لحاظ داشتن مشکلات پوستی، استخوانی و عصبی بررسی کنید. شاید در ظاهر کودک شما فقط با سه انگشت قلم را می‌گیرد اما ساعد، آرنج و بازو وشانه‌های کودک او را در نوشتن همراهی می‌کنند، اعضای فوقانی دست، از انگشتان هنگام حرکت قلم حمایت می‌کنند، پس سلامت تک تک آنها بسیار حائز اهمیت است.

·       یک زخم یا دمل کوچک ماندگار، سوختگی یا شکستگی در هر یک از اندام‌های مذکور، عملکرد اجزای مختلف دست را هنگام نوشتن دچار اختلال می‌کند، به ویژه در درس‌های مثل دیکته که کودک باید سرعت بیشتری برای نوشتن داشته باشد.

·       یک زائده استخوانی در هر یک از انگشتان یا در ساعد و بازو که به عنوان حائل روی زمین یا میز قرار می‌گیرد؛ منجر به ایجاد مشکلاتی در نوشتن می‌شود. در این موارد باید به یک پزشک ارتوپد مراجعه شود.

·       یک مشکل کوچک عصبی حتی در یکی از بندهای انگشتان دست می‌تواند علت عدم توانایی کودک  برای در درست گرفتن درست  قلم و حرکت دادن آن شود. گاهی یک آسیب مغزی دلیل عدم هماهنگی اعصاب دست کودک شماست.

·       لرزش‌های دست کودک خود هنگام نوشتن را نادیده نگیرید، این لرزش‌ها ممکن است به علت آسیب‌های عصبی یا اضطراب‌های او باشد.

·       گاهی کودک شما به دلیل ضعف عضلات دست قادر به گرفتن درست قلم نیست. نشانه چنین مشکلی در عدم فشار کافی قلم بر کاغذ و به تبع کمرنگ بودن خط کودک است. این نشانه‌ را  به هیچ وجه نادیده نگیرید و برای درمان آن اقدامات لازم را انجام دهید.

·       انعطاف قلم در دست کودک خود را چک کنید. اگر کودک شما هنگام نوشت نمی‌تواند با مداد روی کاغذ به خوبی مانور دهد، شاید دلیل آن سفتی عضلات کودک است. سفتی عضلات باعث محدودیت حرکت انگشتان، مچ و آرنج دست می‌شود.

·       فاصله سر کودکتان با دفترش را چک کنید. فاصله بسیار کم  سر با دفتر، پاک کردن بیش از حد نوشته‌ها و خط خطی بودن مطالب می‌تواند نشانگر ضعف بینایی کودک شما باشد.

اگر کودک شما با هر یک از موارد بالا دست به گریبان باشد، هنگام نوشتن دچار مشکل می‌شود و این مشکل خود را در قالب بدخطی نشان خواهد داد. تشخیص این موارد اولین گام برای حل معضل است و قطعا مرور زمان بدون انجام اقدامات درمانی نیز به رفع مشکل کمک نخواهد کرد.

البته این نکته نیز ناگفته نماند که تمام موارد مذکور دارای راه‌حل است. تشخیص به موقع به ویژه در سال‌ اول ابتدایی و مراجعه به یک متخصص مرتبط و انجام تمرینات لازم در قالب کاردرمانی یا تمرینات خانگی راه حل سریع و آسان معضل بدخطی کودک است. به خاطر داشته باشید هر چه سن کودک در تشخیص این معضلات بالاتر رود، درمان آن‌ها و رفع مسئله او مشکل‌تر خواهد شد.