دانستن اینکه معلم سر کلاس درس چگونه و با چه روشی و چه اهدافی به کودک دلبند شما آموزش می‌دهد،  برای شما به عنوان مادر یا پدری که در خانه با کودک خود در انجام تکالیف درسی همراهی می‌کنید؛ می‌تواند کمک بزرگی باشد؛ چرا که شیوه ای که ما و شما، در مدارس زمان خود آموزش دیده‌ایم  با شیوه‌های آموزشی فعلی کتاب‌های درسی  بسیار متفاوت شده است.

 این درحالی است که بیشتر پدرها و مادرها به ویژه والدین دارای فرزند کلاس اول دبستان به دلیل عدم آشنایی با این روش‌ها، هنگام کمک به فرزند خود در انجام تکالیف، با روشی که خود قبلا آموزش دیده‌اند عمل می‌کنند. نتیجه اینکه تفاوت در روش‌های آموزشی مدرسه و خانه، کودک را دچار دوگانگی و سردرگمی می‌نمایند. به همین دلیل ما تصمیم گرفتیم در وبسایت آرش و آنا به زبان ساده و روان، روش تدریس دروس مختلف در مدرسه را برای شما مادران و پدران بازگو کنیم تا معضل دوگانگی روش‌های خانه و مدرسه را تا حدودی حل نماییم.

ویژگی‌های کتاب فارسی اول دبستان

کتاب فارسی اول دبستان امروزه به دو کتاب فارسی و کتاب نگارش فارسی تقسیم شده است. کتاب فارسی به مهارت‌های خواندن و کتاب نگارش فارسی به مهارت نوشتن می‌پردازد.

مهارت خواندن صرفا  آموزش روخوانی نیست. اینکه کودک شما فقط حروف و کلمات را یاد بگیرد و بتواند آنها را بخواند، مد نظر نیست،  بلکه همه مهارت‌های گفتاری یعنی گوش دادن، سخن گفتن، خواندن ، تفکر و استدلال در این کتاب به کودک سال اول دبستان آموزش داده می‌شود.

نگارش فارسی اول دبستان نیز به این منظور طراحی شده تا مهارت‌های مختلف نوشتن یعنی دست ورزی، رونویسی، کلمه نویسی، جمله نویسی، بندنویسی و املا و در کودک شما تقویت کند. مهارت دست ورزی نیز توانایی استفاده از دست و انگشتان برای انجام امور و کارهای حرکتی ظریف مثل نوشتن، نقاشی کردن و ... است.

 

روش تدریس کتاب فارسی اول دبستان

وقتی فهرست کتاب فارسی اول دبستان را مرور می‌کنید با سه بخش نگاره‌ها،  آموزش نشانه‌های یک و آموزش نشانه‌های دو مواجه می‌شوید. در این مقاله ما به اهداف و شیوه های آموزشی معلمان کلاس اول دبستان در بخش نگاره‌ها می‌پردازیم.

 آموزش نشانه‌های یک و دو در دو مقاله جداگانه ارائه خواهد شد. شما مادر و پدری که فرزند کلاس اول ابتدایی دارید، تنها با صرف چند دقیقه وقت برای خواندن این مقاله‌ها  می‌توانید با روش آموزشی معلم کودک خود همسو شده و در انجام تکالیف کودک عزیزتان به او کمک قابل توجهی کنید.

روش تدریس نگاره‌ها در کتاب اول فارسی اول دبستان

شما در کتاب فارسی اول دبستان با تعداد 10 نگاره یا تصویر روبرو می‌شوید. این نگاره ها یا تصاویر جانشین لوحه های کتاب‌های اول دبستان زمان ما هستند، منتها با هدفی متفاوت از آنها.  همانطور که دیده‌اید این نگاره‌ها شامل یک تصویر کلی بزرگ و چند تصویر کوچک است که برای آموزش سواد بصری، تقویت سواد شنیداری و به مرور تقویت سواد نوشتاری کودکان شما طراحی شده اند.

در هر درس، معلم ابتدا تصویر بزرگ را به کودک شما نشان داده و او را تشویق می‌کند که خوب به تصویر نگاه کند، در مورد آن فکر کند و هر چه را می‌بیند بیان کنند. بعد از آن هم تصاویر کوچک به کودک نشان داده و نام آنها گفته می‌شود تا تصویر و نام در ذهن کودک ثبت شود. تصاویر کوچک به افزایش مهارت های گوش دادن و سخن گفتن کودک و همچنین گسترش دایره واژگانی او کمک می‌کند.

دربخش نگاره‌های کتاب، کودک شما همچنین باید فعالیت‌های مختلفی مثل ببین و بگو، گوش کن و بگو، بگرد و پیدا کن، به دوستانت بگو، با هم بخوانیم و.... را انجام دهد. این فعالیت‌ها هر کدام اهداف متفاوتی را دنبال می‌کند و مهارت خاصی را به کودک یاد می‌دهد.

در بخش فعالیت "ببین و بگو" معلم روی توجه و تمرکز کودک شما کار می‌کند. کودک تشویق می‌شود تا با دیدن دقیق تصاویر به صورت شفاهی هر چه می‌بیند را بیان کند. این کار به مهارت تصویرخوانی کودک کمک می‌کند. همچنین معلم سوالات مختلفی در مورد ارتباط تصاویر با هم می‌پرسد و کودک شما با جمله بندی برای بیان تصاویر آشنا می‌شود. با این تمرینات کودک شما یاد می‌گیرد خوب ببیند، درست تشخیص دهد، دیده‌ها را به گفتار تبدیل کند و توانایی خوب سخن گفتن را کسب کند.

 

در فعالیت "گوش کن و بگو" معلم سوالاتی کلی در مورد تصاویر از دانش‌آموز می‌پرسد. تقویت "واکنش نشان دادن نسبت به سوال" از جمله اهداف این بخش است. در این بخش پاسخ های خلاقانه کودک بسیار مهمتر است از پاسخ‌های کلیشه‌ای. پس هر چقدر کودک شما خلاقانه تر پاسخ دهد، بهتر است. اگر در خانه با کودک خود روی این بخش تمرین می‌کنید و هر بار او پاسخی متفاوت و خلاقانه به شما می‌دهد، بدانید کودک شما مسیر آموزشی درست را طی می‌کند.

تقویت خوب گوش دادن، تقویت فرایندهای ذهنی و خوب سخن گفتن از دیگر اهداف مهم این بخش کتاب است.

 

در بخش "بگرد و پیدا کن" معلم واژه‌ها را می خواند و کودک با توجه به تصویر کلی که در ذهن خود از تصویر واژه دارد باید آن را در تصاویر تشخیص دهد. این روش به کودک شما کمک می‌کند تا واژه های مختلف را بیاموزد و آنچه می‌شنود را با آنچه دیده است تطبیق دهد.

 

در کتاب فارسی اول دبستان به مهارت‌های ارتباطی کودک شما نیز توجه شده و در نتیجه فعالیت " به دوستانت بگو" طراحی شده است. برقراری ارتباط عاطفی با هم‌کلاسی‌ها و معلم، توجه به محیط اطراف و مسائل شخصی،  بیان ایده‌ها،  نظرات و خاطرات شخصی در این بخش اتفاق می‌افتد.

مثلا از کودک شما سوال می‌شود اگر دیدی جوجه‌ای روی زمین افتاده چه می‌کنی؟ کودک آزاد است که هرآنچه به ذهنش می‌رسد یا اگر خاطره‌ای در این زمینه دارد برای دوستان و معلم خود بازگو کند و دیگران به حرف او گوش دهند. اگر کودک شما کمرو یا خجالتی است این تمرینات در کلاس و خانه به او کمک می‌کند تا مشکلاتش برطرف شود. تقویت مهارت سخن گفتن و مهارت شنیدن حرف‌های دوستان خود و مشارکت در گفتگو از جمله اهداف این بخش از کتاب است.

 

 بودن در فضای شاد و لذتبخش از نیازهای کودکان به ویژه کودک سال اول دبستانی است. بخش "بازی و ونمایش" کتاب فارسی این امکان را برای معلمان فراهم کرده است تا علاوه برایجاد فضای بازی و تفریح و تقویت مهارت‌های سخن گفتن و شنیدن، استعدادهای کودک شما را نیز کشف کنند. مثلا به کودک شما گفته می‌شود که در نقش یک باغبان یا معلم یا مادر، فعالیت‌هایی را انجام دهد. کودک در این بخش هم بازی می کند، هم به ایفای نقش می‌پردازد و هم یاد می‌گیرد چگونه احساسات و عواطف خود را بروز دهد.

آخرین فعالیت بخش نگاره‌های کتاب فارسی اول دبستان " باهم بخوانیم " است. در این بخش گوش کودک به شنیدن شعر یا سخن منظوم آشنا می‌شود. آهنگ، ریتم، وزن و قافیه در شعر را می‌شنود و همراه معلم و دوستانش به صورت گروهی در فضایی شاد می‌خواند. 

آشنایی با روش‌های تدریس درس‌های مختلف در کلاس درس به شما کمک می‌کند تا به فضای ذهنی کودک خود در مدرسه نزدیکتر شوید و شاید با انجام این فعالیت‌ها به صورت خلاقانه در خانه هم بتوانید در کنار آموزش رسمی مهارت‌های مختلف را در کودک خود بیشتر تقویت کنید.